Dakdekker in Diemen

Holland Park is een kantorenpark dat in woonblokken verandert. Het voormalige Bergwijkpark wordt omgebouwd tot een woonwijk van ongeveer zesduizend woningen, ontworpen naar het voorbeeld van het Java-eiland in Amsterdam, en ruim vierduizend daarvan zijn inmiddels gebouwd en bewoond. Dat levert duizenden gloednieuwe, vrijwel identieke platte daken op, vrijwel allemaal in verenigingsbeheer. Het meest voorkomende misverstand daarover is dat een nieuw dak geen aandacht vraagt. Dat klopt voor de bedekking en voor niets anders: putten groeien dicht, grind spoelt naar de afvoer, een bladrooster verdwijnt bij een ingreep en een noodoverloop blijkt te hoog te zitten.

Daar komt iets bij dat eigen is aan een wijk die in korte tijd in zijn geheel verrijst: de daken lijken op elkaar. Wat wij op het ene dak aantreffen, geldt waarschijnlijk ook voor het volgende, en de vervangingsvraag komt over vijftien tot twintig jaar niet verspreid binnen maar in een golf. Voor een jonge vereniging is dat lastig, want er is nog geen onderhoudsgeschiedenis om op te bouwen en de meerjarenbegroting rust vaak op een bedrag uit de oplevering. Een opname geeft daar iets echts onder, en wij zeggen er eerlijk bij wanneer er voorlopig niets te doen is.

In Diemen-Noord en Diemen-Zuid is het gesprek precies omgekeerd. Daar staat rijenbouw en gestapelde bouw uit de periode waarin Diemen als forensengemeente van Amsterdam groeide, en daar zijn goot, lood, nok en bedekking rond hetzelfde moment aan het eind. Stuksgewijs repareren is dan zelden de voordeligste weg, en dat ligt niet aan het materiaal maar aan de steiger: het bereikbaar maken van het dak, de valbeveiliging, de container en de aanvoer vormen een fors deel van iedere klus en betaalt u bij elke losse ingreep opnieuw.

In die rijenbouw is de pan zelden de aanleiding. Wat eerder opraakt zit eromheen: het speciebed onder de nokvorsten, de panlatten aan de weerkant, het vogelschroot bij de dakvoet en de inwerking bij dakraam, dakkapel en kil. Geen van die vier is zichtbaar vanaf het trottoir, en daarom beoordelen wij een dak niet vanaf het trottoir. Het loodwerk bij de dakkapel is er bovendien van dezelfde generatie als dat bij de schoorsteen, wat het aantrekkelijk maakt om beide in een werkgang te doen.

Wat aan de oostkant van de gemeente meespeelt, is de wind. Bij de Sniep en het omliggende polderland breekt weinig, en op een plat dak trekt wind aan de randen en in de hoeken. Alles wat daar niet mechanisch vastzit, komt als eerste los, en zodra de rand meegeeft krijgt de wind er grip onder. Wij kijken bij een opname daarom eerder naar de bevestiging van rand en opstanden dan naar het midden van het vlak.